UK - Globalizacja - historia katastrofy

listopad 3, 2008 dodany przez bari

22 listopada 2008 – dyskusja nad książką Davida Harleya „Neoliberalizm. Historia katastrofy” (Instytut Wydawniczy Książka i Prasa, 2008, 298 str.).
Prezentacja książki i wprowadzenie do debaty: Andrzej Smosarski (Lewicowa Alternatywa).
Spotkanie dyskusyjne, odbędzie się 22 listopada o godzinie 16:00 w Warszawskiej Bibliotece Społecznej im. Edwarda Abramowskiego (lokal „Pracownia Społeczna”, ul. Górskiego 3,lokal 59)
Neoliberalizm to ideologia polityczna, która wywierała dominujący wpływ na politykę i gospodarkę świata w ciągu ostatnich trzech dekad. Jej kluczowe elementy – deregulacja rynków finansowych i zasad przemieszczania się kapitału, prywatyzacja sektora publicznego, ograniczanie praw pracowniczych - zyskały wśród polityków, ekonomistów i dziennikarzy status prawd objawionych współczesnego kapitalizmu. Jednowymiarowy obraz rzeczywistości -  którego symbolem może być słynna teza Fukuyamy o neoliberalizmie jako punkcie docelowym ustrojowego rozwoju świata – był poddawany przez ten czas krytyce ze strony garstki zaledwie intelektualistów, z których niewielu miało odwagę podeprzeć własne zdanie odniesieniem do tradycyjnej myśli lewicowej.

Jakie są kluczowe elementy doktryny neoliberalnej i skąd się wzięła ich tak silna akceptacja wśród elit rozwiniętego świata? Jakimi metodami wprowadzano w życie kolejne pomysły zwolenników tej ideologii i jakie alibi dla społecznych kosztów – często horrendalnie wysokich – stosowano wobec opinii publicznej? Czy neoliberalizm – oceniany zarówno jako teoria, jak i „po owocach jego” - należy traktować rzeczywiście jako intelektualnie dojrzały projekt przemiany świata czy też jest to raczej sprzeczny wewnętrznie zbiór tez, których głównym walorem jest ich całkowita zgodność z interesem klas posiadających?  Na te pytania w swojej książce pt. „Neoliberalizm. Historia katastrofy” stara się odpowiedzieć David Harvey, profesor antropologii z City University of New York (CUNY), łącząc w swej pracy bogactwo treści z troską, aby odbiorca otrzymał precyzyjny komunikat o jego własnym poglądzie na opisywane sprawy.

Wydana przez KiP praca Davida Harveya łączy w sobie wiele zalet, w tym także tych bardzo rzadkich w wydanej po polsku literaturze opisującej rzeczywistość współczesnego globalnego kapitalizmu. Autor swobodnie przemieszcza się w czasie i przestrzeni, ukazując modele i sposoby wprowadzania neoliberalizmu w krajach tak różnych jak Chiny, Chile, USA i Szwecja od połowy lat siedemdziesiątych. Jednocześnie  prezentuje doświadczenia nowojorskie we wprowadzaniu lokalnej wersji neoliberalnych reform w objętym kryzysem budżetowym mieście. Jego analiza przedstawia doskonale nie tylko ówczesną sytuację polityczną – w tym nie zawsze dostrzegane w Polsce zjawiska kryzysowe kapitalizmu sterowanego lat 50-60-tych ubiegłego wieku (np. kryzys miejski w USA w wyniku postępującej deindustrializacji). David Harvey wykazuje także, iż sukces neoliberalizmu stanowi efekt umiejętności wykorzystania dla własnych celów kluczowych motywów naszej cywilizacji (np. idei wolności jednostki) oraz tworzenia przydatnych narzędzi (rozwój think-thanków). Dzięki temu połączeniu, zwolennicy dominującego dziś na świecie porządku skutecznie zagłuszają krytykę aktywistów politycznych i społecznych, zwracających uwagę na szereg sprzeczności między jego założeniami a realiami – władzy gospodarczej naruszającej prawa obywatelskie, monopolizacji obrotu gospodarczego przez najsilniejsze podmioty prywatne czy używaniu przez „neutralne” państwo swojej pozycji do wspierania biznesu. Wreszcie, autor - co rzadkie u intelektualistów posiadających tak zaawansowany warsztat badawczy – ucieka wyraźnie z pozycji neutralności wobec opisanego problemu i wyraźnie odwołuje się do kontekstu klasowego, nie bojąc się najwyraźniej, że posiadanie własnego zdania zostanie odebrane jako brak obiektywizmu… Kapitalizm w wersji neoliberalnej to dla profesora nowojorskiego uniwersytetu przede wszystkim reakcja na zachwianie władzy biznesu w okresie powojennym, mająca na celu odbudowę klasowej piramidy wyzysku. I właśnie, owo wpisanie analizy neoliberalizmu w kontekst klasycznej krytyki lewicowej poprzez rzetelnie opracowany materiał merytoryczny, a nie ideologiczne jedynie gaworzenia, stanowi największą wartość książki, zwłaszcza dla Czytelnika o prospołecznym światopoglądzie.

W czasie dyskusji w dniu 22 listopada, spróbujemy razem zastanowić się nad zasadnością krytyki neoliberalizmu zawartej w książce Davida Harveya. Czy jest ona pełna, czy też zawiera ułomności – a jeżeli tak, to jakie? Zastanowimy się także nad tym, w jaki sposób pasuje ona do polskiej rzeczywistości, wyróżniającej się od opisywanych przykładów dodatkowymi czynnikami okresu tzw. transformacji ustrojowej? Wreszcie – last but not least – postaramy się zrozumieć możliwie dobrze metody wpływu doktrynerów neoliberalizmu na opinię publiczną. Jak to się stało, że zdołali oni przekonać społeczeństwa wielu krajów, że niskie płace i silna władza podmiotów gospodarczych są dla korzystne? Czy jest coś, czego działacze ruchów społecznych mogliby się w tej kwestii nauczyć od swoich przeciwników, a co nie zahaczałoby o manipulację?

Zapraszamy!

Permalink